4-04-2013

'Gezond het schooljaar rond'


Nieuwe training


Gezond het schooljaar rond!!!!


Werkdrukbeleving in het onderwijs

Karin de Groot, presentatrice, uitspraak in het maandblad Opzij, januari 1999.

'Ik geniet van mijn werk, kan me nauwelijks voorstellen dat ik iets anders

zou doen. Ik begrijp dan ook niet dat mensen werk doen dat ze niet leuk vin­-

den. Mensen van begin dertig bijvoorbeeld, die vastgeroest zitten op een

werkplek waar ze de pest aan hebben. Ik snap niet dat ze zich daar al zo

jong bij neerleggen.

Als je werk je niet bevalt, kun je toch vechten om daar iets aan te verande-­

ren? Je moet er natuurlijk wel wat voor over hebben. Het is bij mij ook  niet

allemaal vanzelf gegaan'.

 

kwaliteit van leven

 

Het hebben van werkplezier  en ervaren van werkdruk is een persoonlijke zaak. Wat te denken van prettige contacten, een open sfeer, waardering en respect voor elkaar, groeimogelijkheden binnen de school, goede schoolresultaten, goede organisatie en planning, gezonde werkdruk. Als u deze voorwaarden omzet in het tegendeel, weet u tevens waarom zoveel werkplezier  in het onderwijs in de kiem gesmoord wordt.

 

Werkplezier en werkdruk hangt natuurlijk niet alleen af van het werk zelf. Een goede gezondheid en een gelukkig privéleven vormen elementen van wat tegenwoordig 'kwaliteit van leven' heet. De druk die gepaard gaat met betaalde arbeid staat op gespannen voet met de kwaliteit van leven. Deze kwaliteit legt de basis voor het plezier op het werk. Voor veel mensen gaat dit zelfs nog verder. Zij ontlenen hun plezier hoofdzakelijk aan hun privéleven, hobby of vrijwilligerswerk. De meeste leerkrachten, zowel mannen als vrouwen, zoeken momenteel naar  de juiste balans tussen privéleven en (betaalde) arbeid

 

Probleemanalyse:

 

Er is een (dreigende) uitval van leerkrachten door steeds meer uitspraken van  leerkrachten over werkdrukbelasting.

 

Onderliggende verwoorde oorzaken bij leerkrachten zijn:

 

  • Er komen steeds meer werkzaamheden bij.
  • Er worden steeds ‘hogere’ eisen gesteld, o.a. door handeling- en opbrengstgericht werken.
  • Moeite met combineren van werk- privé.
  • Niet bewust zijn van het feit dat men een vak uitoefent, jij de professional bent.
  • Gevoel van 8.00- 23.00 uur met werk bezig te zijn.
  • Gedragsproblematiek en mondigheid bij kinderen in de klas.
  • Kritische en veeleisende ouders.
  • Omgevingsdruk; hypotheek, baan partner, langer doorwerken, bezuinigingen onderwijs etc.
  • Alles opgeteld stelt men zich  steeds meer de vraag; ’Is dit waar ik voor heb gekozen en wil/kan ik dit tot aan mijn 67ste volhouden’.

 

De Einddoelstellingen van de training zijn:

 

  • Leerkrachten energiek en met plezier voor de klas
  • Leerkrachten efficiënt leren werken
  • Bij leerkrachten bewustzijn ontwikkelen ten aanzien van zingeving, erkenning, vrijheid en solidariteit.
  • Bij leerkrachten zelfregie ontwikkelen.
  • Leerkrachten kunnen werkbelasting duiden
  • Een professionele, proactieve houding ontwikkelen
  • Met voortschrijdend inzicht communiceren en handelen

 

Investering/ tijdpad: Zes dagdelen

 

Inhoud

 

Een collega van school roept uit: “Ik heb het druk, erg druk!” Maar soms vraagt ze zich af of alles wat ze doet op den duur iets uitmaakt. Ze zou willen dat haar leven echt betekenis had en dat er door haar toedoen werkelijk iets verbeterde of veranderde.

 

Bij de training  ‘ Gezond het schooljaar rond’  gaat het er om je leef- en werkwijze zodanig te verbeteren, dat je in harmonie met jezelf, de wereld en school kunt leven. De nadruk ligt op het schoolwerkniveau. Waar dat mogelijk of gewenst is, wordt ook de leefwijze betrokken. Door je zelfbewustzijn krijg je inzicht in je kwaliteiten en tekortkomingen. Je kunt je kwaliteiten verder ontwikkelen en je tekortkomingen veranderen. Je kunt beloftes doen, doelstellingen formuleren en deze trouw blijven. Zo krijg je de kracht om je leven en het werk op school werkelijk inhoud te geven.

 

“Je krijgt of hebt geen verantwoordelijkheid. Je neemt verantwoordelijkheid. Mensen kunnen alleen dan verantwoordelijkheid nemen, wanneer ze een keuze hebben. Wanneer je tegen iemand zegt wat hij doen moet, neemt hij zelf geen verantwoordelijkheid”.

 

(Bron: Willem Verhoeven, directeur van de Associatie voor Coaching)

 

Tussendoelen:

 

Het inzicht verkrijgen dat leerkrachtgedrag en communicatie worden geprikkeld vanuit het zelf,via persoonlijkheid,waarden en normen,communicatie en waarneembaar gedrag vanuit de (leer) omgeving

 

Persoonlijk ontwikkelen

 

Als je weet hoe je functioneert en je bewust bent van de problemen die daarbij (kunnen) optreden, is het mogelijk daarop in te spelen en je zelf te gaan ontwikkelen. We noemen dit leren. Je moet in ieder geval gemotiveerd zijn om je gedrag te veranderen.

 

Op gedragsniveau (in de klas, jou positionering in het bouwoverleg of teamvergadering, contact met ouders, afspraken maken) kun je kijken wat je als leerkracht in een concrete situatie precies doet en hoe je functioneert. Gebruik je wel of niet jouw vaardigheden? Handel je in overeenstemming met jouw overtuigingen of juist niet! Buit je jouw persoonlijkheidskenmerken uit of werk je op basis van je minder ontwikkelde kanten?

Op dit niveau vind je ook de rollen die je als persoon/leerkracht vervult.

 

Op ieder niveau zie je sterke punten op basis waarvan jij je functioneren kunt verbeteren. Hetzelfde geldt andersom. Op elk niveau doen zich problemen voor die je in je functioneren kunnen hinderen.

 

Als het gedrag strijdig is met de in je persoonlijkheid verankerde waarden kan dat tot ernstige stressverschijnselen leiden. Op den duur is dat niet vol te houden.

Ook wanneer je over geschikte karaktereigenschappen, juiste overtuigingen en adequate vaardigheden beschikt, gedraag jij je niet altijd effectief.

 

Gedrag hoeft niet altijd het onontkoombare resultaat van hogere niveaus te zijn. Misschien heb je wel een grote hekel aan de mensen waar je beroepsmatig binnen school mee te maken hebt, waardoor je weigert deze personen effectief te benaderen. Eigenlijk weet je heel goed wat je zou moeten doen en je bent daar ook toe in staat.

 

Leren over gedrag is veranderen. Denk daarbij aan aanpassen van ‘oud’ gedrag, het verwerven van nieuw gedrag op basis van uitproberen, oefening en feedback over de resultaten. Degene die leert, zal beter aan de eisen en behoeften van de sociale omgeving gaan voldoen.

Het gaat om ontwikkelen. De wikkels van jezelf vallen af en je leert jezelf beter kennen. Verder is het een kwestie van vallen en opstaan. Na elke ‘ slag voorwaarts’  bereik je weer een hoger niveau van ontwikkeling.

 

 

Bart van Campen,

Trainer,Orthopedagoog en Coach,

Saxion Hogescholen,

Deventer